Jak dobrać wielkość kompostownika?
Zbyt mały kompostownik przepełnia się już w połowie sezonu, a zbyt duży nie nagrzewa się prawidłowo i rozkład trwa dłużej. Punktem wyjścia jest ilość materiału, którą realnie wytwarzasz w ciągu roku: odpady kuchenne to ok. 0,5–1 l na osobę dziennie, skoszona trawa daje ok. 1–2 l z m² trawnika rocznie, a liście i resztki roślinne ok. 2 l z każdego m² ogrodu. Dla 3-osobowej rodziny z trawnikiem 100 m² i ogrodem 200 m² wychodzi ok. 1400 l materiału rocznie.
Nie potrzebujesz jednak skrzyni o takiej objętości. Pryzma osiada w trakcie rozkładu i traci ok. połowę objętości, więc wystarczy kompostownik o pojemności ok. 50% rocznego wsadu — w tym przykładzie 600–800 l, czyli skrzynia ok. 0,9 × 0,9 × 0,9 m. Typowe pojemności dostępne w sklepach to 400, 600, 800, 1000 i 1600 l.
Otwarty, termokompostownik czy rotacyjny?
Otwarta drewniana skrzynia jest najtańsza (od ok. 150–300 PLN lub za darmo z palet), ale kompostowanie trwa w niej 12–24 miesiące. Zamknięty termokompostownik z tworzywa utrzymuje wyższą temperaturę i skraca proces do 6–8 miesięcy. Kompostownik rotacyjny (bębnowy) pozwala uzyskać gotowy kompost nawet w 2–3 miesiące, ale ma zwykle mniejszą pojemność i sprawdza się przy małych ogrodach.
Co zyskujesz na własnym kompoście?
Z rocznego wsadu zostaje ok. 30% objętości dojrzałego kompostu. Przeciętny ogród daje więc 300–500 l własnego nawozu rocznie — przy cenie kupnego kompostu workowanego ok. 1,5 PLN/l to 450–750 PLN oszczędności każdego sezonu. Dojrzały kompost stosuj w dawce 2–5 l/m² wiosną; dokładne dawki dla poszczególnych roślin policzysz w kalkulatorze nawożenia.
Kompost to też najlepszy start dla warzywnika — grządki zasilone jesienią są gotowe do wiosennych siewów, które zaplanujesz w kalkulatorze siewu warzyw. A jeśli zakładasz nowe rabaty i potrzebujesz policzyć, ile podłoża dokupić, sprawdź kalkulator ziemi i kory.
Trzy zasady udanego kompostu
Po pierwsze: mieszaj materiały zielone z brązowymi w proporcji ok. 1:2 — sama trawa gnije, same liście rozkładają się latami. Po drugie: przerzucaj pryzmę co 4–6 tygodni, żeby ją napowietrzyć. Po trzecie: pilnuj wilgotności wyciśniętej gąbki — w upały podlej pryzmę, w deszczowe tygodnie przykryj ją, a proces będzie przebiegał bez zapachów i bez przestojów.